Ijzerlaan

Antwerpse archeologen brengen ander deel van historische draaibrug in kaart

Nu de werken op de IJzerlaan zich verplaatst hebben naar de noordzijde van de weg, konden de archeologen van de stad Antwerpen daar hun onderzoek naar de oude Kempische Vaart, onder de IJzerlaan, voortzetten. Deze keer konden ze de andere zijde van de eerder gevonden draaibrug naderbij bekijken. De opgravingen kaderen binnen de heraanleg van de IJzerlaan en bieden meer inzicht in de historische waterinfrastructuur van Antwerpen.

De afgelopen twee weken zetten de archeologen van de stad Antwerpen hun onderzoek aan het kruispunt van de IJzerlaan en de Bredastraat verder. Uit vooronderzoek in 2014 was gebleken dat een van de brughoofden en een deel van kade van de Kempische vaart nog in een goede staat bewaard waren. In het kader van de heraanleg van de IJzerlaan, werden er daarom afspraken gemaakt met de aannemer om het vervolgonderzoek mee op te nemen in de planning.

Vondsten

De brug aan de Bredastraat bestond uit een platform, een brughoofd, een zwevend brugdek uit smeedijzer en enkele bijgebouwen. In februari werd aan de zuidzijde van IJzerlaan het volledige draaiplatform van deze brug over de vaart blootgelegd. Dit platform van 12 op 24 meter was verhard met platte kasseien en was afgewerkt met natuursteen. Het bevatte nog de metalen geleiders en het mechanisme, waarop de brug met houten brugdek draaide rond een spil. De vorm en werking van de draaibrug kan vergeleken worden met de nog oorspronkelijke Willembrug (1869) in Antwerpen, die het Kattendijkdok met het Willemdok verbindt. Tussen dit bruggenhoofd en het platform was het kanaal 7,5 m breed, net voldoende om een ‘Kempenaar’ door te laten. Dit waren vrachtschepen geschikt voor binnenvaart op ondiepe en smalle kanalen.

 

Overig onderzoek

Schepen Van de Velde: “Na het onderzoek werden de resten van het draaiplatform en het bruggenhoofd verwijderd om plaats te maken voor de nieuwe aanleg. De metalen elementen van het draaimechanisme en de boorden en trappen uit natuursteen werden ontmanteld. Daarnaast wordt ook een selectie van de kade bijgehouden. Deze blokken krijgen een plaats in de nieuwe aanleg als verwijzing naar de Kempische vaart.”

Net voorbij de spoorwegbrug werd een ander element van de lokale waterhuishouding onderzocht. Hier bevond zich een kanalisatie (duiker) uit baksteenmetselwerk. Door middel van verschillende overwelfde kanalen werd hier een zijarm van de Schijn onder de Kempische vaart geleid. Zowel de dieper gelegen kanalen (op meer dan 5 meter diepte) als de toegangsschacht tot de kanalisatie werden in kaart gebracht.

 

Lees hier meer over de vondsten van het vorige onderzoek >